Melding “Drive Stopped” of “MOT STALL” op autopilot display

Foutmelding raymarine linear drive voorbeeld pakketIk krijg een Drive Stopped / MOT STALL bericht op mijn autopilot instrument. Wat betekent dit ? Hoe kan ik dat oplossen?

“Drive Stopped” of “MOT Stall” is een bericht van de automatische piloot. De computer geeft aan dat het niet in staat is om het het roer van het schip te bewegen. Dit is een ruime foutmelding, er kan een probleem zijn met ofwel het stuur (pomp), de hydraulische roer-cilinder, de Drive-unit elektrisch-hydraulisch, Linear, etc), de Roerstand Unit (indien aanwezig) of de stuurcomputer.

Om erachter te komen wat item wordt dit probleem veroorzaakt zijn er een paar tests die je zelf kunt doen, zoals hieronder aangegeven.

Controle van het roersysteem

Foutmelding raymarine linear drive montageHet roer kan door slijtage of door tijd zeer moeilijk draaien als gevolg van een mechanisch probleem (vastgelopen katrollen, kabels, kwadrant, enz.). Let er ook op dat er tijdens zwaar weer de belasting (golfkrachten en zee-actie) behoorlijk kunnen zijn. Let hier overigens ook op bij het kiezen van de juiste drives, kies niet de laagste type maar de grotere bij twijfel. Dit zijn beide zeldzame gebeurtenissen.

Controle van de stuursysteem

Goed onderhoud van het stuursysteem voorkomt normaal gesproken dat bindend of vastlopen van de stuurinrichting. Onze tip (die helaas niet altijd wordt opgevolgd) check elk jaar de stuurinstallatie, kijk naar hydraulische lekkage, voel of er speling zit op het roer zit, kijk en voel. Als het weer-belasting het probleem is, probeer het verminderen van zeiloppervlak. De snelheid van het schip zal dan lager worden en de golf-druk op het roer verminderen zijn de beste oplossingen. Dan lijkt het er op dat de drive niet ‘dik’ genoeg is. De melding kan ook komen door een onjuiste Autopilot. Als de aandrijving en / of stuurcomputers computer niet genoeg kan leveren om het schip te besturen kan je deze foutmelding ook zien. Bij twijfel kan je altijd bij de installateur of met een Raymarine servicepunt contact opnemen.

Controle van de Aandrijving

Als de aandrijving niet meer werkt of de motor niet meer werkt dan kan de Drive-unit ( de oorzaak van de melding “Drive Stopped” of “MOT STALL” op autopilot display te zijn. Om te testen of het nu alleen de Drive-unit is die de oorzaak is kan je alle draden (koppeling/clutch en motor voedingsdraden) los halen van de stuurcomputer. Weet wat je doet, kortsluiting zorgt echt voor een knetterend einde van de electro motor of bekabeling. Bij twijfel kan je altijd bij de installateur of met een Raymarine servicepunt contact opnemen.

  • Let op als je een Linear drive hebt, alleen! 12v voor de Clutch aansluitingen!
  • Plaats vervolgens een directe 12v (of 24v, afhankelijk van de drive) om de motor te laten draden.
  • Je zal nu de elektro motor laten draaien. Verwissel de draden over de terminals, zodat je de polariteit wordt omgedraaid. LET op. Als het roer gaat bewegen let er dan echt op dat je niet verder gaat dan het eind van de aanslag, je kan het roer echt door het vlak drukken en met pech zinken! Bij twijfel kan je altijd bij de installateur of met een Raymarine servicepunt contact opnemen
  • Een opmerking is dat overmatige slijtage van de koolborstels van de elektrische motor de meest voorkomende oorzaak van deze foutmelding. De motor reageert sms langzaam, of klinkt niet goed, of ruikt erg naar een elektrische-verbranding. Als de borstels contact met anker van de motor te verliezen zal de motor een “dode punt” hebben en kan niet worden ingeschakeld wanneer de elektriciteit wordt toegepast. Een tijdelijke oplossing voor het probleem is om snel voorzichtig maar stevig op de chromen ring die de aandrijving omringt met een houten hamer te tikken. Deze schok zorgt ervoor dat de borstels om net iets te bewegen, en zal gewoonlijk de motor laten draaien. Dit is slechts een tijdelijke oplossing de aandrijving dient te worden gecontroleerd door uw lokale Raymarine erkende service dealer.

Controle van de stuur computer

Het kan zijn dat de stuurcomputer niet genoeg spanning kan leveren vanaf de Motor aansluitingen. Controleer de aansluitingen op de printplaat van de stuurcomputer.

Om te zien of de stuurcomputer de oorzaak is. Haal de aansluitng van de motor los van de stuurcomputer (van de printplaat)Foutmelding raymarine stuurautomaat aansluiting drive clutch

  • Plaats een multimeter op de motoraansluiting van de printplaat van de stuurcompter en druk vervolgens op Auto-en vervolgens een +30 koersverandering
  • Je ziet vergroting van de spanning
  • Maak een -30 koersverandering en opnieuw moet je een verandering in de spanning te zien, maar de polariteit zou worden omgekeerd.
  • Ook plaats je multimeter op de clutch-aansluitingen en controleer of een 12v op komt te staan in de Auto stand.

Controle van de Roer referentie-eenheid

Ons advies is het plaatsen van een roerstand gever in elk mogelijk geval, je krijgt echt een veel beter stuur resultaat, echt.

Het roer referentie-opnemer (roerstand gever) is het apparaat dat de beweging van het roer meet. De stuurcomputer kijkt met de roer-referentie-transducer om te zien dat de drive systeem werkelijk het roer draait en de maximale uitslag registreerd. Als er geen verandering in de roerhoek na het commando van de drive om te draaien, wordt ervan uitgegaan de drive niet reageert en zal er de melding “Drive Stopped” of “MOT STALL” op autopilot display komen. Om de Rudder referentietest het volgende doen:

  1. Kijkend naar het beeldscherm van het bedieningsinstrument kijken naar de roer indicator en beweeg het roer. Is het bewegen zoals het zou moeten?
  2. Is met de hand mogelijk om de roerstandaanwijzer te wiebelen of te bewegen niet zoals het zou moeten? Als dat zo is geeft dit aan dat het niet goed vast zit.
  3. Haal de stang met schroefdraad los, als het goed is springt de gever terug naar de meest liner stand door de veer die in de gever zit. Als dit niet zo is, dan is de kans groot dat de gever ‘over zijn nek’ is gedraad.
  4. Haal de roerstandgever los van de stuurcomputer en meet vervolgens met behulp van een multimeter de volgende combinatie

Kabelkleur —- Arm positie —– Resistance
Groen / Rood —- Elke positie —– 5k ohm + / – 5%
Blauw / Groen —– tegen de klok stop —- 1.66k ohm + / – 10%
Blauw / Groen —- Met de klok mee te stoppen —– 3.3k ohm + / – 10%

Als deze test mislukt dan de roerstandgever moeten worden bekeken door een Raymarine service-agent. Eventueel worden vervangen.

Raymarine Roerstand terugmelder

Productnummer: M81105

Raymarine ACU SPX S1 ST60+ Roerstand terugmelder met 9 meter kabel.

Raymarine Autopilot Roerstand terugmelder Ball Joint Kit

Productnummer: D143

Raymarine Autopilot Roerstand terugmelder Ball Joint Kit. Ter vervanging van de kogelknie.

 

Ev1 kompas Taak voltooid, maximale deviatie is 188 graden

Vraag over de Rayamarine EV1 electronisch kompas

Bij rechtuit varen gaat het aantal aangegeven graden omhoog en omlaag. Bij inschakeling van de automaat vliegt ons jacht alle kanten op.

Wat heb ik daarna gedaan:

Raymarine EV1 kompas sensor SeaTalkNG

  1. de stuurautomaat op fabrieksinstellingen gezet
  2. ingesteld: Motorschip langzaam varen
  3. Aandrijving: hydroliek type 3
  4. Dokpier calibratie
  5. Roeruitlijning en kompasdraaiing

Zodra als ik ingeef “Kompas herstarten” geeft de stuurautomaat aan “voltooid” en maximale deviatie 188 graden. Dit langzaam twee rondes varen heeft geen zin.

Ik heb mijn Raymarine EV1 kompas opnieuw gekalibreerd. Voor het kalibreren van het kompas ben ik speciaal van onze thuishaven naar een open meer gevaren, alwaar ik mijn rondjes ben begonnen. Dat is de ideale plek, als je kompas tenminste werkt.

Echter ook daar elke keer dat ik ingeef “Kompas herstarten” geeft de stuurautomaat aan “voltooid” en “maximale deviatie 188 graden”.

Dit is het systeem, het is een voordeel pakket bij Raymarine-shop vandaan:
Raymarine Evolution Autopilot EV-200 Power met p70R ACU200 EV1

raymarine evolution autopilot ev200 power met p70R acu200 ev1 t70156Raymarine Evolution Autopilot EV-200, met roerstandgever, met p70R, met ACU200 EV1. Geleverd met Evolution kabelset. Productnummer:

T70156


Antwoord over de Rayamarine EV1 electronisch kompas

Zodra het commando Kompas herstarten wordt gegeven via de Raymarine p70 instrument verschijnt inderdaad al binnen enkele seconden de melding: “Taak voltooid, maximale deviatie is 188 graden”. Met name het laatste is misschien verwarrend en zal bij een volgende software-update waarschijnlijk verwijderd worden of de tekst wordt aangepast.
Wat er wordt aangegeven is dat de de deviatiegegevens in de EV1 zijn verwijderd (Taak voltooid). En dat de maximale deviatie is 188. Dit is de verwarring, het is een basisgetal die door een automatisch proces zal veranderen omdat hij zelf gaat kalibreren.

Pas op het moment dat er staat: “Taak voltooid, maximale deviatie is 188 graden” betekent dat de ‘teller weer op nul’ is gezet en dat de EV1 een nieuwe deviatie gaan bepalen zodra er weer met het schip wordt gevaren, dit doet de EV1 zelf en automatisch als de snelheid meer dan 3 knopen is. Het complete proces kan dan best wel even duren voordat er een waarde voor de deviatie is bepaald.
De waarde van de deviatie is te controleren via:
Menu > Instellingen > Diagnostiek > Informatie over piloot. Ergens onderaan de lijst wordt dan de deviatie (afwijking) getoond.

Naar onze mening hoef je dus ‘kompas herstarten’ helemaal niet te kiezen in het systeem. Als je een nieuwe EV1 aansluit op de nieuwe ACU dan staat de EV1 in deze modus (zelf leren). Alleen als je het kompas verplaatst omdat de deviatie uiteindelijk toch te hoog is zou je deze keuze maken in het menu om alles opnieuw te laten kalibreren.

Deze melding is dus geen fout met de sensor!!

Als het probleem is dat de deviatie te hoog is en de koers niet juist wordt weergegeven is in veel gevallen de locatie van de sensor toch onjuist en wordt deze teveel gestoord door magnetische invloeden. De invloeden kunnen van alles zijn als en nieuwe dingen in de buurt van de EV1 komen: een stapel blikjes proviand, een nieuwe acculader, 220V kabel, etc. Je zal dan een nieuwe plek moeten vinden voor de EV1.

Maar in dit geval werkt de EV1 zonder problemen. Het oplopen van de koers is in te stellen met demping en andere parameters in het menu. Misschien zou kunnen controleren of de roerstandgever zonder speling functioneert. Ook misschien toch controleren of de roercilinder zinder speling op de roerkoning werkt.

Overzicht Raymarine voordeelpakketten

Raymarine ACU200 voordeel pakket stuurautomaat Raymarine Autopilot EV-200 Power p70R ACU200 EV1
Raymarine ACU200 voordeel pakket stuurautomaat drive Raymarine Autopilot EV-200 PowerPack  p70R ACU200 EV1 T1 pomp
Raymarine EV200 voordeel pakket stuurautomaat sail Raymarine Evolution Autopilot EV-200 Sail met p70 ACU200 EV1
Raymarine EV200 voordeel pakket stuurautomaat power Raymarine Evolution Autopilot EV-200 SailPack p70 ACU200 EV1 LinearDrive Type1
 Raymarine EV400 voordeel pakket stuurautomaat solenoid Raymarine Evolution Autopilot EV-300 solenoid met p70R EV1
 Raymarine ACU100 voordeel pakket stuurautomaat power Raymarine Evolution Tiller Pilot pack p70 ACU100
 Raymarine ACU100 voordeel pakket stuurautomaat drive Raymarine Evolution Tiller Pilot pack p70 ACU100 Tiller Drive
 Raymarine ACU100 voordeel pakket stuurautomaat drive Raymarine Evolution EV-100 Power p70R, ACU-100, EV1, pomp
 Raymarine ACU100 voordeel pakket stuurautomaat drive Raymarine Evolution EV-100 Wheel, met ACU-100, EV1, stuurwielautomaat, p70
 Raymarine ACU100 voordeel pakket stuurautomaat wheel Raymarine a67 sportpakket, SPX-5R, p70R

 

Raymarine Fluxgate kompas gever vervangen met EV1

Raymarine Fluxgate kompas gever M81190Eerder vorig jaar (2014) is de Raymarine Fluxgate compas niet meer in productie en sinds eind juli 2015 is deze niet meer nieuw leverbaar. Er is geen vervanger voor dit kompas die gebruik maakt van de 8 signaaladers die naar een stuurautomaat gaan.

Er zou een keuze moeten worden gemaakt: of de fluxgate te repareren of een nieuwe stuurautomaat met een nieuw bedieningsinstrument. Er zijn deze opties 1)  Nieuwe stuurcomputer met EV1 met instrument. 2) Interne spoeltjes vervangen.

Raymarine EV1 kompas sensor SeaTalkNGWat niet kan is alleen de bestaande fluxgate compas vervangen door alleen een Raymarine Evolution EV1 kompas sensor met een inline converter. De reden is dat de oude stuurautomaat alleen een magnetisch signaal krijgt van de fluxgate. In de (oude) stuurcomputer wordt het signaal omgezet naar een waarde voor de koers (magnetische kompas waarde). In de software van de stuurcomputer is de demping en deviatie te berekenen en de koersafwijking te compenseren door 1 of meerdere rondjes te varen. Dit compenseren is in een menu van het bedieningsinstrument door te lopen zodat je uiteindelijk een bruikbare koers krijgt. De EV1 heeft deze kalibratie en nog veel meer intern zitten, dus de oude stuurcomputer kan de EV1 gewoonweg niet kalibreren.

1) Nieuwe stuurcomputer met een nieuw bedieningsinstrument

Een nieuwe stuurcomputer en een nieuw bedieningsinstrument plaatsen en via een Raymarine Inline converter SeaTalk SeaTalk NG op het bestaande SeaTalk netwerk aansluiten. Je krijgt dan een nieuwe generatie stuurautomaat met een digitaal gecompenseerd kompas met fast heading gegevens (ideaal als er een MultiFunctioneelDisplay aan boord is voor radar overlay). De aandrijving kan je in bijna alle gevallen hergebruiken.

raymarine fluxgate vervangen met EV1 nieuwe situatie SeaTalkNG ACU

Speciaal voor deze situatie hebben wij de stuurautomaten met een korting op de site staan. (oops, wel even een dopje op de vrije spur connector)

 

Raymarine Evolution Tiller Pilot pack p70 ACU100
 

Productnummer: T70153-P01

Raymarine Evolution Tiller Pilot pack p70 ACU100 Tiller Drive. Met ACU-100 met p70 bedienigsinstrument met EV1 kompassensor ZONDER drive

(Wheeldrive of Helmstok)
Raymarine Evolution Autopilot EV-200 Sail met p70 ACU200 EV1
Productnummer: T70155Raymarine Evolution Autopilot met p70 ACU200 EV1. Geleverd met Evolution kabelset.
(Type 1 lineaire drive)
Raymarine Evolution Autopilot EV-200 Power met p70R ACU200 EV1
Productnummer: T70156Raymarine Evolution Autopilot EV-200, met roerstandgever, met p70R, met ACU200 EV1. Geleverd met Evolution kabelset.
(Type 1 drive)
Raymarine Evolution Autopilot EV-400 Sail met p70 ACU400 EV1
Productnummer: T70161Raymarine Evolution EV-400 Autopilot geleverd met p70 instrument, ACU400 stuurcomputer, roerstandgever, EV1 elektronische kompassensor. Geleverd met Evolution kabelset.
(Type 1 drive)
Raymarine Evolution Autopilot EV-400 Power met p70R ACU400 EV1

Productnummer: T70162Raymarine Evolution EV-400 Autopilot geleverd met p70R instrument, ACU400 stuurcomputer, roerstandgever, EV1 electronische kompassensor. Geleverd met Evolution kabelset.

(Type 2  drive)
Raymarine Evolution Autopilot EV-300 solenoid met p70R EV1

Productnummer: T70160Raymarine Evolution Autopilot EV-300, ACU300 stuurcomputer met roerstandgever voor solenoid. Deze maakt gebruik van de nieuwe solid state EV kompas sensor.

(Solenoid  drive)
 

Raymarine fluxgate kompas element M0222) Spoel vervangen van de fluxgate

Als de behuizing van de bestaande fluxgate nog in tact is, dan is het mogelijk om het binnenwerk te vervangen met het losse Raymarine fuxgate compas element. Het Raymarine fuxgate compas element heeft productnummer: M022
Het is moeilijk te bepalen of interne wikkelingen defect zijn. In dit artikel zijn de meetwaarden te vinden van de fluxgate: https://www.raymarine-navigatie.nl/fluxgate-kompas-meetwaarden/

De gevoelige spoel voor de Raymarne fluxgate is hier te vinden:
http://www.raymarine-shop.nl/Raymarine-stuurautomaat/Raymarine-M022-fluxgate-kompas-element

Raymarine fuxgate compas element heeft productnummer: M022

Vervangen van alleen het oude Fluxgate kompas = fout

De oude fluxgate compas is niet te vervangen door alleen de EV1 Compass. Je zou denken dat dit via een Raymarine Inline converter SeaTalk SeaTalk NG kan en die door op het SeaTalk netwerk aan te sluiten. (lees meer over SeaTalk en SeaTalkNG netwerk)

Oude situatie:raymarine fluxgate vervangen met EV1 oude situatie

Je ziet hier dat de fluxgate aangesloten is op de S100 stuurautomaat. Deze tekening kan je ook gebruiken voor een ST4000 waar de fluxgate achter op het instrument is aangesloten.

FOUTE situatie:
raymarine fluxgate vervangen met EV1 nieuwe situatie SeaTalkNG

 

Je ziet hier dat de fluxgate niet meer in het systeem zit, maar wel de EV1. Deze stuurt zijn gegevens door naar de converter, en die weer naar het SeaTalk netwerk.
Het probleem in dit schema is dat de EV1 niet meer te kalibreren is, je kan dus nooit de koers aanpassen. Hoewel er een mogelijkheid is om met een MFD (alleen nieuwe a-c-e-serie) / p70 of een i70 instrument de EV1 te kalibreren/instellen wordt dit toch afgeraden.

Het SeaTalkNG netwerk is een NMEA2000 netwerk en maakt gebruik van end-terminals, deze moeten in het netwerk zitten hoe klein dan ook. Daarnaast moet het SeaTalkNG netwerk voorzien worden van spanning (12V). Het SeaTalkNG netwerk maakt gebruik van Spur kabels om verbinding te maken met het SeaTalkNG netwerk en de instrumenten.

Je zal dus een minimaal netwerk moeten maken, kijk hier wat je wel mag doen, maar zeker wat je niet mag doen met het SeaTalkNG netwerk:
Is het mogelijk om rechtstreeks de SPX naar een Plotter te verbinden

Wat is nodig om de fluxgate te vervangen

Raymarine Evolution EV1 solid state kompas sensor voor de ACU stuurcomputers. SeaTalkNG aansluiting.
 Inline converter SeaTalk 1 naar SeaTalk Next Gegeration.
 Power/SeaTalk Junction box
Raymarine SeaTalk kabel i40 ST30-40-60-80 40 cm
Productnummer: D230

 

 

 

 

Aandrijving linear motor ST5000 kraakt

Raymarine linear motor ST5000 kraaktVraag:
Mijn motor van de lineardrive hoor ik wel ratelen maar zie de as niet draaien.

Kan er binnen in de motor een as zijn gebroken of moet ik het euvel in iets anders zoeken? De bedrading heb ik allemaal vervangen en goed aangesloten en hoor wanneer ik +10 geef bv. dat er wat gebeurt in de motor maar de as draait dus niet.

Antwoord:
Dat kan aan een aantal zaken liggen, omdat je wel iets hoort ratelen, lijkt het een tandwiel probleem in de lineardrive te zijn.
Raymarine Linear Drive Type1 (12V) Productnummer: M81130

Raymarine linear drive clutch magneet n007De lineardrives maken gebruik van een zogenaamde clutch.  Dit is een elektronische koppeling. Deze kan ook defect zijn. Je zal de clutch moeten horen als de spoel bekrachtigd word. Als de clutch niet werkt, dan zal de motor wel draaien, maar de arm zal dan niet bewegen. Je zou de kap van de linear drive los kunnen halen en kijken of de motor wel draait maar de as van het schuivende gedeelte staat stil.
Raymarine Linear Drive Clutch Productnummer: N007

Ook kan het zijn dat de tandwiel-riem gebroken is. Je zou de kap van de linear drive los kunnen halen en kijken of de motor en de tandwielriem goed is.

Op afstand is het niet goed te beoordelen wat het nu precies mis is. Je zou in de buurt een service dealer kunnen vragen: Op http://www.raymarine.nl/view/?id=911 kan je deze servicepunten vinden. Ik weet niet precies wat de prijzen zijn van onderzoeken, dat kunnen ze vast wel vertellen.

Raymarine inruilactie is verlengd

Wegens succes is de inruilactie van Raymarine verlengd. Het is de mogelijkheid om voor een top prijs over te stappen naar een nieuwe stuurautomaat met de nieuwste mogelijkheden. Je laat de bestaande drive (tiller, wheeldrive, linear drive, hydraulische pomp) laten, bouw de bestaande onderdelen uit en vervang die met de nieuwe componenten. Was je al aan het twijfelen dan is dit het juiste moment om verder te lezen.

raymarine stuurautomaat autopilot ACU 100 p70 acu200 ev1 aanbieding raymarine evolution autopilot ACU 200 p70 acu200 ev1 aanbieding raymarine evolution autopilot ACU 400 p70 acu200 ev1 aanbieding
ACU-100 pakket
p70 1160 EURO !
ACU-200 pakket
p70 1480 EURO
ACU-400 pakket
p70 1900 EURO!
raymarine evolution autopilot ACU 100 p70 acu200 ev1 aanbieding raymarine evolution autopilot ACU 100 p70 acu200 ev1 aanbieding raymarine evolution autopilot ACU 400 p70 acu200 ev1 aanbieding
ACU-100 pakket
p70R 1160 EURO !
ACU-200 pakket
p70R 1480 EURO
ACU-400 pakket
p70R 1900 EURO!

Hoe werkt deze inruilactie?

Alle bestaande stuurautomaten kunnen worden ingeruild voor deze tijdelijke actie, heel of defect. Sterker nog alle andere merken stuurautomaten kunnen worden ingeruild. Het enige dat je hoeft te doen is het juiste pakket bestellen dat bij jouw drive hoort, de oude onderdelen naar ons opsturen, en de nieuwe onderdelen inbouwen. De duur van deze actie is tot en met 31 augustus 2014.

Wat moet ik inleveren?

Raymarine ST4000 Plus stuurautomaat bedienings instrument vervangerEen van de spelregels is dat de stuurcomputer, bedieningsinstrument, fluxgatecompas en roerstandgever (als die aanwezig is) moet worden ingeleverd. Deze onderdelen zal je zelf moeten uitbouwen en naar ons moeten sturen om gebruik te kunnen maken van deze tijdelijke actie. Als dat niet gebeurt dan vervalt helaas het voordeel en zal de korting alsnog in rekening worden gebracht. U bent zelf verantwoordelijk voor het verzenden. Verstuur het minimaal met track&trace met handtekening voor ontvangst.

Lees hier meer over de eerdere inruilactie:
Raymarine stuurautomaat pakket inruilactie

 

Raymarine stuurautomaat pakket inruilactie

Stuurautomaat vervangen? Hier is de mogelijkheid om voor een top prijs over te stappen naar een nieuwe stuurautomaat met de nieuwste mogelijkheden. Voordeel, met deze inruilactie kan je de bestaande drive (tiller, wheeldrive, linear drive, hydraulische pomp) laten zitten, en bouw je de bestaande onderdelen uit en vervang je die met de nieuwe componenten. Was je al aan het twijfelen dan is dit het juiste moment om verder te lezen.

raymarine stuurautomaat autopilot ACU 100 p70 acu200 ev1 aanbieding raymarine evolution autopilot ACU 200 p70 acu200 ev1 aanbieding raymarine evolution autopilot ACU 400 p70 acu200 ev1 aanbieding
ACU-100 pakket
p70 1160 EURO !
ACU-200 pakket
p70 1480 EURO
ACU-400 pakket
p70 1900 EURO!
raymarine evolution autopilot ACU 100 p70 acu200 ev1 aanbieding raymarine evolution autopilot ACU 100 p70 acu200 ev1 aanbieding raymarine evolution autopilot ACU 400 p70 acu200 ev1 aanbieding
ACU-100 pakket
p70R 1160 EURO !
ACU-200 pakket
p70R 1480 EURO
ACU-400 pakket
p70R 1900 EURO!

Hoe werkt deze inruilactie eigenlijk?

Alle bestaande stuurautomaten kunnen worden ingeruild voor deze tijdelijke actie, heel of defect! Sterker nog alle merken stuurautomaten kunnen worden ingeruild. Het enige dat je hoeft te doen is het juiste pakket bestellen dat bij jouw drive hoort, de oude onderdelen naar ons opsturen, en de nieuwe onderdelen inbouwen. De duur van deze actie is tot en met 15 juli 2014.

Wat moet ik inleveren?

Een van de spelregels is dat de stuurcomputer, bedieningsinstrument, fluxgatecompas en roerstandgever moet worden ingeleverd. Deze onderdelen zal je zelf moeten uitbouwen en naar ons moeten sturen om gebruik te kunnen maken van deze tijdelijke actie. Als dat niet gebeurt dan vervalt helaas het voordeel en zal de korting alsnog in rekening worden gebracht. U bent zelf verantwoordelijk voor het verzenden. Onze tip, verstuur het minimaal met track&trace met handtekening voor ontvangst.

Raymarine ST4000 Plus stuurautomaat bedienings instrument vervangerAls je bijvoorbeeld een ST4000 met een fluxgate kompas hebt, dan zit daar meestal geen roerstandgever bij. Je kan de ST4000 en het fluxgate omruilen voor een ACU met nieuw elektronisch kompas met p70 instrument. Dat is dit pakket:
ACU-100 pakket  p70 1160 EURO
(in dit pakket zit geen roerstandgever)

Stuurautomaat waar moet ik rekening mee houden?

1) Het SeaTalkNG netwerk voeden

raymarine stng voedingskabel 1 meter 12v a06049De ACU-100 heeft geen schakelaar op de printplaat om het SeaTalk netwerk te voeden. Hiervoor moet de meegeleverde voedingskabel (Rood/Zwart) in de kabelset gebruikt worden. Je sluit de ACU-100 en EV-1 en p70R aan op het meegeleverde verdeelblok. Achter op het p70R bedieningsinstrument sluit je dan de voedingskabel aan op de tweede connector.

Bij de ACU-200 kan het SeaTalkNG netwerk gevoed worden door de stuurcomputer, hiervoor moet een schakelaar op de printplaat worden omgezet. Je houdt dan dus een extra SeaTalkNG poort over.

2) Bestaande (oude) instrumenten aansluiten

raymarine inline converter seatalk 1 naar seatalk ng e22158Alle nieuwe componenten van Raymarine gaan gebruik maken van het zogenaamde SeaTalkNG netwerk.
Klik hier voor: Wat is SeaTalk NG next generation netwerk
Het kan zijn dat er bijvoorbeeld (oude )ST30/ST40/ST50 en ST60/ST60+ instrumenten aan boord zijn. Deze instrumenten maken gebruik van het (oude) SeaTalk netwerk. Om de gegevens van deze instrumenten op het nieuwe SeaTalkNG netwerk te krijgen zal er wel een Raymarine Inline converter SeaTalk 1 naar SeaTalk NG moeten worden gebruikt, ook al is dat voor één instrument. Deze converter zit niet in dit pakket van de stuurautomaat inruilactie.
Klik hier voor: Wat is het verschil tussen SeaTalk SeaTalk1 SeaTalkNG en SeatalkHS overzicht

3) Verbinden naar een andere plek

raymarine autopiloot ACU-100 netwerk aansluitenHoe kom ik van mijn stuurstand buiten naar mijn kaartentafel binnen. De vuistregel is: afstanden moeten overbrugd worden door de SeaTalkNG backbone kabel (bauw/wit). Je kan dus een SeaTalkNG verbindblok in de stuurstand gebruiken en met een STNG backbone kabel op de buitenste connector naar een tweede verbindingsblok óf inline-converter (zie punt 2) brengen. Als je slim de lengtes kiest dan heb je maar weinig kabels extra nodig. Vergeet niet om alle vrije blauwe connectoren af te sluiten met de blauwe terminators. Een goedkope oplossing is gebruik maken van een SeaTalkNG T-stuk in combinatie met een SeaTalkBackbone kabel. (wel de vrije kant afsluiten met het blauwe dopje/terminator) Je hebt dan alvast een SeaTalkNG kabel aangelegd voor de toekomstige apparatuur.

4) Vrije poorten op het SeaTalkNG blok

raymarinestuurautomaat autopiloot p70 achterkantIk kom een SeaTalkNG poortje te kort! Op de achterkant van het bedieningen instrument p70 en p70R zijn twee STNG aansluitingen beschikbaar. Maar daar gebruik van. Bijvoorbeeld voor de voeding of om door te lussen naar een ander STNG instrument.
Er is ook een inline terminator voor bijvoorbeeld de GPS in de mast.
Een andere goedkope oplossing is gebruik maken van een SeaTalkNG T-stuk in combinatie met een SeaTalkBackbone kabel. (wel de vrije kant afsluiten met het blauwe dopje/terminator)

5) Ik heb een ST50 instrument, wat nu?

Het lastige van de ST50 instrumenten is dat deze ronde connectoren gebruiken. De verloopstekkers naar de vlakke ST-connector is niet meer te krijgen. Je zal dus deze connector aan een kant door moeten knippen en solderen aan een ST-kabeltje. Als je niet weet hoe dit te doen begin er dan niet aan. Kijk hier hoe je dat kan doen: Raymarine ST50 aansluiten op ST60

6) Welke stuurautomaat ACU moet ik kiezen?

  • De ACU-100 is voor de kleinere drives: Tiller pilot / Wheeldrive en de Type 0,5 hydraulische pomp
  • De ACU-200 is voor de Type1 hydraulische pompen en Type1 Lineardrives
  • De ACU-400 is voor de Type2 en 3 hydraulische pompen en Type2 en 3 Lineardrives en rotarydrives

7) Roerstandgever

  • De ACU-100 – Geleverd zonder roerstandgever (kan er wel op, los te bestellen)
  • De ACU-200 – Geleverd met roerstandgever
  • De ACU-400 – Geleverd met roerstandgever

8) Welk bedieningsinstrument moet ik kiezen?

Er zijn twee bedieningsinstrumenten de p70 en de p70R. Het zijn dezelfde instrumenten alleen heeft de p70R een draaiknop en de p70 druktoetsen.
De meeste zeilers hebben de voorkeur voor een p70 omdat een draaiknop bij slechter weer in de weg zit, en dat de jas er langs kan schuren en de koers kan worden veranderd.
De meeste motorboters willen de knop gebruiken om het roer te bedienen en de koers aan te passen met de draaiknop. Let er op dat als je met de draaiknop het roer wilt bedienen dat er minimaal een snelheidgever aan boord moet zitten en deze data op het SeaTalkNG netwerk geeft. De GPS snelheidgegevens (SOG) is niet voldoende. Ook moet je deze stand in het menu kiezen. De keuze is heel persoonlijk.

Raymarine P70 autopiloot display zeilschip met druktoetsen E22166 Raymarine P70R Autopiloot display met rotary control E22167
bedieningsinstrument p70  bedieningsinstrument p70R

Beschikbare stuurautomaat paketten

Raymarine ACU-100 met p70R pakket inruilactie
Dit pakket bevat het volgende:

Pakketprijs: 1160 Euro inclusief BTW gratis verzenden
(Adviesprijs losse componenten: 1960,- / webprijs 1745,-)


Raymarine ACU-100 met p70 pakket inruilactie (klik hier)
Dit pakket bevat het volgende:

Pakketprijs: 1160 Euro inclusief BTW gratis verzenden
(Adviesprijs losse componenten: 1898,- / webprijs 1689,-)


Raymarine ACU-200 met p70 pakket inruilactie (klik hier)
Dit pakket bevat het volgende:

Pakketprijs: 1480 Euro inclusief BTW gratis verzenden
(Adviesprijs losse componenten: 2407,- / webprijs 2130,-)


Raymarine ACU-200 met p70R pakket inruilactie (klik hier)
Dit pakket bevat het volgende (incl roerstandgever):

Pakketprijs: 1480 Euro inclusief BTW gratis verzenden
(Adviesprijs losse componenten: 2468,- / webprijs 2188,-)


Raymarine ACU-400 met p70 pakket inruilactie (klik hier)
Dit pakket bevat het volgende (incl roerstandgever):

Pakketprijs: 1900 Euro inclusief BTW gratis verzenden
(Adviesprijs losse componenten: 3278,- / webprijs 2894,-)


Raymarine ACU-400 met p70R pakket inruilactie (klik hier)
Dit pakket bevat het volgende (incl roerstandgever):

Pakketprijs: 1900 Euro inclusief BTW gratis verzenden
(Adviesprijs losse componenten: 3339,- / webprijs 2948,-)

De clutch blijft niet vast zitten op mijn Raymarine SPX 5

Raymarine MKII wheeldrive ACU SPX S1 ST4000 E12093De clutch blijft niet meer vast zitten op mijn SPX5 stuurautomaat. Hij werkt zichzelf los – ik moet hem met een elastiek vastzetten om te kunnen varen. Ook maakt hij af en toe een piepend geluid bij de werking. Wat kan ik daar aan doen?

Ik neem aan dat het een Raymarine SPX5 met een Wheeldrive MKII stuurautomaat is, omdat er op een helmstok stuurautomaat geen clutch zit.

Er zijn reparatie/vervang setjes te krijgen voor nieuwe wheeldrive MKII. Die zorgen er voor dat de clutch weer goed grijpt.

Raymarine MKII Clutch kit wheeldrive ACu100 SPX-5 S1 ST4000 A18084

Raymarine MKII Clutch kit wheeldrive ACU100 SPX-5 S1 ST4000: A18084

Raymarine ST4000 MKII en S1 aandrijfriem A18083Raymarine Wheeldrive MKII ST4000 aandrijfriem: A18083

Het piepend geluid lijkt wel of de getande snaar slipt of dat de kunststof bussen versleten zijn. Om er zeker van te zijn dat de Wheeldrive in de toekomst niet weer snel slijt, kijk dan ook of het schip zwaar stuur of zelf erg zwaar is, overweeg dan een hydraulisch of linear-drive systeem dat op de roerkoning wordt gemonteerd.

Raymarine SPX-5 stuurautomaat R18151Het instrument is zo gefabriceerd dat de gebruiker zelf deze reparatie kan uitvoeren. Bij twijfel, kan natuurlijk ook bij een servicepunt van Raymarine geraadpleegd om de Wheeldrive te laten onderzoeken (wellicht worden er onderzoekkosten in rekening gebracht). Even goed kijken/voelen of het zou helpen om de clutch te vervangen. Als je de indruk hebt dat hij wat slapjes knijpt, dan zou het reparatiesetje kunnen helpen. Het kan ook zijn (komt niet vaak voor) dat de casing van de wheeldrive is versleten, dan helpt een reparatieset niet namelijk.

In dit geval is het schip is 9,80 lang en 4 ton, dus ruim binnen de gestelde grenzen – en hij stuurt zeker niet zwaar. Wel worden er langere overtochten met de stuurautomaat mee gevaren, dus de automaat heeft er nogal wat uren opzitten.

Vervolg vraag:
Stel dat ik een lineaire drive aanschaf (de wheeldrive heeft volgens mij toch een beperkte levensduur), kan ik die dan aansluiten op de SPX5 computer? Ik weet dat ik dan een aparte aansluiting voor de clutch van de lineaire drive zal moeten maken, maar scheelt die SPX5 computer verder veel met de SPX10?

Vervolg antwoord:
De Raymarine SPX-5 stuurautomaat is er voor de Wheeldrive en Tillerdrive. De SPX-10 is voor de linear, rotary, hydraulische drives (type 1). SPX-30 voor type2 drives. Als je al een fluxgate (elektronisch kompas) aan boord hebt kan je ook alleen een SPX-10 nemen zonder de (standaard) meegeleverde fluxgate.

Als je gaat plaatsen zorg er voor dat je de aansluiting op het vlak of spanten overdimentioneerd. Er komen flinke krachten op deze lineardrives.

PRaymarine evolution autopilot ev200 sailpack P70 ev1 linear-drive type1 T70158ersoonlijk zou ik er dan ook een Raymarine ACU SPX S1 ST60+ Roerstand terugmelder M81105 er bij plaatsen. Hoeft niet volgens de specs, iets meer werk, maar wordt toch wel als beter sturen ervaren.

Omdat de SPX sinds juni 2013 niet meer in productie is, is de beste keuze de nieuwe Raymarine ACU-10 stuurautomaat (lees meer). Ook hier geld dat je een stuk mooier kan sturen als er een roerstandgever wordt gemonteerd en aangesloten word op de stuurautomaat.

Er zijn verschillende uitvoeringen van de Raymarine ACU-200. Je kan overwegen om een  Raymarine ACU200 pakket met linear-drive T70158 te kiezen met een P70 bedieningsinstrument. Pakketten zijn een stuk voordeliger dan losse componenten, kijk hier zeker naar.
Raymarine evolution EV2 kompas sensor autopilot E70097Je kan natuurlijk kiezen voor losse componenten, en de bestaande bedienings instrument gaat hergebruiken. Je zal dan het volgende nodig hebben een ACU200 stuurautomaat met EV1 kompassensor (de ACU heeft geen aansluiting meer voor een ‘oude’ fluxgate) een Linear drive (Type1) en een aantal netwerkonderdelen.

Nieuwe Raymarine stuurautomaat ACU Evolution

Raymarine evolution ACU pakket P70 EV1 E70099 E70096De bestaande stuurautomaat van de bekende modulaire Raymarine SPX serie gaat rond juli 2013 vervangen worden. De vervanger van de SPX gaat de Raymarine Evolution AI heten. Het is een stuurcomputer (ACU) in combinatie met een solidstate sensor (EV-1) en natuurlijk een bedieningsinstrument naar keuze. In eerste instantie zal de ACU+EV1 een kleine 100 Euro duurder zijn dan de SPX+fluxgate.

Raymarine EV-1 solid state kompas sensor

Het grote verschil met de voorganger is het gebruik van een solid state kompas. Dus geen fluxgate meer maar een kompas zonder bewegende delen. Het is een kompas, met een X-Y-Z versnellingsopnemer en een X-Y-Z gyro hoekopnemer. Het grote voordeel van meerder X-Y-Z opnemers is dat je de stand van het schip (en dus de gever) exact in de gaten kan houden. Op deze manier kan je heel precies de koers berekenen als het schip in een golf duikt, dan kan je de kompassignalen vrij Raymarine EV1 kompas sensor SeaTalkNGeenvoudig berekenen met de hoek waar de gever nu zit. Raymarine claimt gebruik te maken een 9-assige sensor te gebruiken, namelijk:

3-axis digitaal accelerometer
3-axis digitaal kompas
3-axis digitaal gyro hoek versnellings-sensor

Het zelfde zit in een Wii-mote motion plus, richting, en versnelling worden gemeten, hiermee kan je heel nauwkeurig de stand van de remote berekenen ten opzichte van het magnetisch veld van de aarde, dus kan je het bewegen van het schip opheffen. Door deze techniek te gebruiken is het niet meer nodig om de sensor te kalibreren.

Bestelnummer en prijs van de Raymarine EV sensoren staan hieronder:

  • E70096 Raymarine EV1 kompas sensor

Raymarine evolution P70 ACU EV2 stuurautomaat systeem overzicht

Raymarine EV2 solid state kompas sensor

De Raymarine Evolution EV2 kompas sensor is speciaal ontwikkeld voor de zogenaamde drive-by-wire. De EV-2 sensor kan direct gekoppeld worden op een systeem waar een CAN-bus-aansluiting op zit. Zie hieronder voor een netwerk voorbeeld. De module van bijvoorbeeld een Volvo IPS kan dan gebruikt worden, er is dan geen ACU module meer nodig.

  • E70097 Raymarine EV2 kompas sensor

Raymarine evolution EV2 kompas sensor SeaTalkNG drive by wire E70097

Vervanger van de SPX is de ACU

Het gaat in eerste instantie over de onderstaande stuurautomaten die gaan worden vervangen:

  • E12198 Raymarine SPX-10 voor aansturing Type1 (elektrisch/hydraulisch)
  • E12199 Raymarine SPX-30 voor aansturing Type2 (elektrisch/hydraulisch)
  • E12205 Raymarine SPX SOL voor aansturing solenoid systeem

Kijk hier voor een volledig overzicht van de Raymarine SPX stuurautomaten.

Raymarine Raymarine SPX-10 stuurautomaat R18154 winkeldochter Nieuwe Raymarine stuurautomaat ACU-200 autopilot
Oude SPX stuurautomaat Nieuwe ADU sturautomaat

Welke SPX wordt welke ACU

De vervanger van de Raymarine SPX is de Raymarine ACU. Ook voor de Raymarine ACU stuurautomaten zijn er verschillende uitvoeringen. Hieronder is een tabel te zien welke SPX te vergelijken is met welke ACU.

Oud Nieuw Drivetype
SPX-10 ACU-200 Type 1 Raymarine hydraulische, lineaire en roterende aandrijfunit
SPX-30 ACU-300 Solenoid bediende stuursystemen en Raymarine hydraulische constant running pompen
SPX-SOL ACU-400 Type 2 en 3 Raymarine hydraulische, lineaire en roterende aandrijfunits

Wat is de nieuwe ACU Raymarine stuurautomaat

Nieuwe Raymarine stuurautomaat ACU-200 autopilotACU staat voor Actuator Control Unit. Ofwel een systeem dat een drive aanstuurt. Dat is niet ongewoon bij een stuurautomaat… een H-brug die een elektromotor aanstuurt. Maar waar het om gaat is het systeem dat de gegevens verzameld en er voor zorgt dat de koers wordt gehouden of een waypoint wordt gevonden. Het systeem is een product van Flir, en die is koploper in de wapenindustrie, dus dat koers houden, dat zit wel goed. Het nieuwe algoritme (berekenen van ingangssignalen en aansturen van een elektromotor) heeft de naam gekregen “Evolution AI”. Het is weer een stapje beter, dit zal dan de 4e generatie stuurautomaat zijn die vanaf het moment Autohelm de fabriek uit rolt.

Overzicht van de Evolution AI ACU stuurautomaten

  • E70099 Raymarine ACU-200 stuurautomaat
  • E70139 Raymarine ACU-300 stuurautomaat
  • E70100 Raymarine ACU-400 stuurautomaat

Fluxgate en een Evolution ACU

Raymarine fluxgate kompas gever M81190Het is niet meer mogelijk om de oude fluxgate te gebruiken op de Rayamarine Evolution stuurautomaten. Er is daar geen aansluiting voor op de ACU stuurautomaat. Je hebt echt een solid state sensor nodig, en eerlijk gezegd zal het niet tegenvallen hij is echt een stuk nauwkeuriger dan een fluxgate en minder gevoelig voor elektrische straling in de omgeving.

Bedieningsinstrumenten voor de Raymarine Evolution

Raymarine P70R Autopiloot display met rotary control E22167Alles is modulair opgebouwd voor de Raymarine Evolution stuurautomaat. Je kan alle componenten los aanschaffen. Dus je hebt een ACU nodig, en een VE-1 nodig, dan ben je er bijna. Het enige dat je nog nodig hebt is een bedieningsinstrument en een drive. Voor de Raymarine Evolution kan je het beste de Raymarine p70 of p70R kiezen. Het verschil zit hem in de bediening van het instrument. De Raymarine p70 heeft druktoetsen en is voor zeilschelpen. De p70 heeft de mogelijkheid om Tack uit te voeren (overstag met een druk op de knop). De Raymarine p70R heeft een roterende knop, hiermee kan je powersteer gebruiken. (het roer besturen met de draaiknop)

Aansluitschema van de Raymarine Evolution stuurautomaat

Er zijn combinatie pakketten voor de nieuwe Raymarine Evolution stuurautomaat te krijgen. Hieronder een voorbeeld van een aansluitschema van het T70157 pakket. In dit pakket zit namelijk een ACU-200 (voor pompen en lineardrives). Je kan zelf kiezen of je het SeaTalkNG netwerk nu gaat voeden met een extra schakelaar op het schakelpanneel of je laat de stuurcomputer dit doen. Er zit hiervoor een schakelaar op de stuurautomaat. Als je dat gaat gebruiken, dan heb je een extra poort vrij en hoef je de SeaTalk backbonekabel niet te gebruiken, je kan dan de Spur direct in de 2-weg-blok zetten.  Maar let op de ACU-100 heeft niet de mogelijkheid om het SeaTalkNG te voeden, daar heb je dus altijd een SeaTalkNG voedingskabel nodig. In de pakketten zit een Raymarine Evolution SeaTalkNG kabelset R70160. Hiermee heb je de minimale netwerkonderdelen die je nodig hebt om de stuurautomaat aan te sluiten.

Als je toch het SeaTalk netwerk wilt voeden via het schakelpaneel, dan kan je ook overwegen om een Spur-connector te gebruiken achter op het p70 instrument, die heeft er namelijk 2. Je kan dus op een aantal manieren de netwerken aansluiten.

Raymarine Evolution autopilot EV-200 PowerPack met p70R ACU200 EV1 T1 Pomp netwerk schema T70157

Raymarine SPX-10 corepack E12198 voor aansturing elektromotoren (elektrisch/hydraulisch)

Raymarine SPX10 Corepack stuurautomaat met fluxgate E12198De basis voor een autopilotsysteem aan boord is de SPX stuurautomaat. De afkorting van SPX is SmartPilot X. De SmartPilot maakt handig gebruik van de interne gyrocompas (lees meer..) en is daardoor erg stabiel. De SPX-10 stuurautomaat is speciaal voor de aansturing van electromotoren zoals de hydropompen en lineardrive.

Bij Raymarine zijn alle componenten los te verkrijgen. Maar in deze corepack zit het electronische kompas, de zogenaamde fluxgate. Alle, op de S1000 (lees meer ..) maken gebruik van deze fluxgate, dus die heb je nodig bij een nieuwe installatie. Losse componenten kopen is minder voordelig.

Dus nu je deze basis hebt, kan je zelf bepalen welke componenten je wilt toevoegen en uitbreiden. De SPX stuurautomaten hebben aansluitingen voor SeaTalk en SeaTalkNG. Maar let op het is geen bridge tussen deze 2 netwerken.

Andere Raymarine SPX paketten

Er zijn verschillende pakketten te krijgen. Hieronder een lijst van de Raymarinepakketten die beschikbaar zijn. Mocht je een pakket missen, stuur ons een email of vul het vragenformulier in, dan gaan we die op maat maken.

Raymarine pakket SPX5 stuurautmaat wheeldrive met fluxgate p70 instrument inline converter RPSPX5001Eigen SPX pakket

Inhoud van dit Raymarine SPX10 Smartpilot corepack E12198

In dit pakket van de SPX10 Smartpilot corepack E12198 zitten de volgende onderdelen:

  • SPX-10 stuurcomputer aansturing elektromotoren (elektrisch/hydraulisch) E12198
  • Raymarine Fluxgate magnetisch kompas transducer M81190

E12198Raymarine SPX-10 voor aansturing elektromotoren (elektrisch/hydraulisch)

Extern compas aansluiten op een Raymarine ST1000+ stuurautomaat

Raymarine autopiloot helmstok tiller met fluxgate compas A12004Vraag: Ben sinds een paar jaar in het bezit van de ST1000+ van Raymarine.
Op zich functioneert deze naar behoren alleen mijn buitenboord motor gooit nogal roet in het eten. Noord en zuid koersen zijn moeilijk of niet te gebruken, als de motor draait is het helemaal feest.
Nu las ik her en der dat hier ook een extern kompas op aangesloten kan worden. Kunt u aangeven welk kompas hier voor geschikt is?

Antwoord: Kort, Nee. De ST6000+ heeft intern een electronisch fluxgate compas. Deze wordt door het systeem gebruikt. Je kan niet in het menu een ander compas kiezen. Voor een Raymarine S1 of SPX stuurautomaat is dat anders, die maken gebruik van een externe fluxgate compas. De Raymarine SPX stuurautomaten hebben wel een extern electronisch compas.

Vervanger van de Raymarine ST1000+

De ST1000+ is niet meer leverbaar, zijn vervanger is geworden de SPX-5 (of 10 voor grote schepen) Er zijn (nog) pakketten te krijgen compleet met een Raymarine ST6002 plus instrument. Kijk hier voor een overzicht van de SPX stuurautomaten.

Voordeel op ST6002+ Plus instrument bij een SPX-5 pakket

Voordeelpakket van de Raymarine SPX-5 Tillerpiloot. Met dit pakket heb je bijna 240 Euro voordeel.

Deze paketten zijn nog tot het eind van dit jaar te koop, daarna zijn de pakketten niet meer te krijgen. Hiernaast het Raymarine SPX-5 Tillerpiloot pakket met Raymarine ST6002+ instrument. Het pakket heeft bestelnummer en prijs: E12203

Raymarine P70 autopiloot display zeilschip met druktoetsen E22166Vergeet niet dat de nieuwe 2012 lijn ook voor de stuuraytomaten inmiddels beschikbaar is. kijk dus ook even naar de Raymarine p70 en de Raymarine p70R. Dit is de nieuwe lijn van Raymarine. Ook de ST60 instrumenten zullen deze lijn krijgen verwachting is dat ze eind dit jaar beschikbaar zijn!

 

Nieuwe Raymarine i60 en i50 instrumenten overzicht